Khám phá "Vũ điệu Tay trong tay": Điệu nhảy truyền thống Việt Nam hội nhập

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tìm kiếm và định hình một điệu nhảy mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam nhưng vẫn có tính phổ quát, dễ dàng hòa nhập với bạn bè năm châu luôn là trăn trở của giới nghệ thuật. Hành trình này không chỉ là nỗ lực bảo tồn mà còn là khát vọng lan tỏa vẻ đẹp độc đáo của dân tộc ra thế giới.

Hành trình tìm kiếm "Điệu nhảy Việt Nam"

Nhu cầu về một điệu nhảy chung, mang tính đại diện cho Việt Nam đã được giới làm nghề ấp ủ từ nhiều thập kỷ. Như lời NSND Kim Quy, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam, chia sẻ: "Nghe tưởng như dễ nhưng hóa ra lại rất khó, khi đó phải là điệu nhảy dễ hiểu, dễ học, dễ phổ biến và phải hấp dẫn. Vì hấp dẫn thì người ta mới thích, thích thì mới nhảy theo".

Trước đây, các cuộc thi tìm kiếm điệu nhảy Việt Nam, như cuộc thi do Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội phát động, đã nhen nhóm những ý tưởng ban đầu. Mục tiêu là tìm ra một điệu nhảy dễ học, dễ phổ biến, có nét đặc trưng Việt Nam và quan trọng là phải hấp dẫn. Tuy nhiên, các điệu nhảy được sáng tác mới từ những điệu dân gian như Trống bồng hay các điệu múa Tây nguyên, xòe Thái… dù có tiềm năng vẫn chưa thực sự đạt đến sự công nhận rộng rãi và khả năng hòa nhập quốc tế như kỳ vọng.

Biên đạo múa Tạ Hưng, giảng viên Trường Múa TP.HCM, đã chỉ ra một thực tế đáng suy ngẫm: Lào có lăm vông, Brazil có samba, Argentina có tango, châu Âu có múa vòng tròn… những điệu nhảy đã trở thành biểu tượng văn hóa. Việt Nam, dù sở hữu kho tàng múa dân gian phong phú, nhưng lại "tiếc là hiện nay chưa có một điệu chung nào đặc trưng để ai cũng tham gia khi có lễ hội hay hoạt động giao lưu".

"Vũ điệu Tay trong tay - Tỏa sáng tương lai" - Bước đột phá mới

Năm 2025, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam đã công bố video nghệ thuật "Vũ điệu Tay trong tay - Tỏa sáng tương lai", mở màn cho Tuần lễ Múa Việt Nam. Tác phẩm này được xem là nguồn cảm hứng khởi động cho phong trào vũ điệu đại chúng "Tay trong tay - Hand in hand", với mục tiêu lan tỏa tinh thần đoàn kết và quảng bá vẻ đẹp văn hóa Việt Nam.

"Tay trong tay" không đơn thuần là một điệu múa mới, mà là sự chắt lọc tinh túy từ hệ thống ngôn ngữ múa của 54 dân tộc Việt Nam. Tác phẩm được xây dựng dựa trên bốn nhóm động tác cơ bản, tượng trưng cho sự đồng lòng, kết nối và phát triển.

Theo Ths - Biên đạo Tuyết Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội, video quy tụ 12 nghệ sĩ múa trẻ tài năng, đều là những gương mặt đoạt nhiều giải thưởng lớn trong các cuộc thi múa chuyên nghiệp toàn quốc. Họ được đào tạo bài bản tại Học viện Múa Việt Nam và đang tích cực đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà.

Sự đa dạng trong "Vũ điệu Tay trong tay"

Video "Vũ điệu Tay trong tay - Tỏa sáng tương lai" được ghi hình tại nhiều vùng văn hóa đặc sắc, từ miền núi phía Bắc (Mông, Thái, Dao, Tày) đến Tây Nguyên và Nam Bộ (Khmer), cùng nhiều không gian mang vẻ đẹp đặc trưng như cảng Hải Phòng, du thuyền Quảng Ninh, bãi biển Nha Trang, Đà Nẵng, Hồ Gươm, Khuê Văn Các...

Điểm đặc biệt của "Vũ điệu Tay trong tay" phiên bản 2025 là sự kết hợp hài hòa nhiều loại hình nghệ thuật múa: múa dân gian, múa cổ điển châu Âu, ballet, múa đương đại. Sự pha trộn này không chỉ làm phong phú thêm ngôn ngữ múa mà còn giúp lan tỏa vẻ đẹp văn hóa vùng miền, đồng thời tạo sự kết nối sâu sắc với cuộc sống đương đại trong thời kỳ hội nhập.

Ý nghĩa và tầm vóc của điệu nhảy chung

NSND Phạm Anh Phương, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, nhấn mạnh: "Tay trong tay - Hand in hand" không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật, mà còn là biểu tượng của sự thống nhất, đồng lòng, hướng đến mục tiêu xây dựng một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc. Điệu múa này là cách để nghệ thuật múa hòa mình vào đời sống, trở thành cầu nối giữa con người với con người, giữa nghệ sĩ với công chúng.

Ước mơ có một điệu nhảy chung của người Việt Nam, một điệu nhảy truyền thống của Việt Nam tiếng Anh là gì, hay đơn giản là điệu nhảy truyền thống của người Việt Nam có thể dễ dàng biểu diễn trong các sự kiện giao lưu quốc tế, đang dần trở thành hiện thực với "Vũ điệu Tay trong tay". Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc trên trường quốc tế.

Các điệu nhảy truyền thống Việt Nam và tiềm năng phát triển

Việt Nam sở hữu một kho tàng đồ sộ các điệu nhảy truyền thống, phản ánh sự đa dạng văn hóa của 54 dân tộc. Mỗi điệu nhảy mang trong mình những câu chuyện, tín ngưỡng và nét sinh hoạt đặc trưng của từng vùng miền.

• Nhảy sạp: Điệu nhảy vui nhộn, tập thể của các dân tộc vùng núi phía Bắc, dễ tham gia và mang tính cộng đồng cao.
• Múa xoang, múa xòe: Các điệu múa vòng uyển chuyển của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên và vùng Tây Bắc, thể hiện sự gắn kết cộng đồng.
• Múa Trống đồng: Dựa trên những hoa văn trên trống đồng Đông Sơn, tái hiện các hoạt động sinh hoạt và tín ngưỡng của người Việt cổ.

Những điệu nhảy này, dù mang tính đặc trưng địa phương, đều có tiềm năng được phát triển, biến tấu để trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với công chúng rộng rãi, cả trong và ngoài nước. Việc kế thừa và phát huy giá trị của các điệu nhảy truyền thống chính là nền tảng vững chắc để xây dựng nên những điệu nhảy hiện đại mang đậm dấu ấn Việt Nam.

Kết luận

Hành trình tìm kiếm một điệu nhảy chung, mang đậm bản sắc Việt Nam và có khả năng hòa nhập quốc tế đang có những bước tiến quan trọng. "Vũ điệu Tay trong tay" là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các nghệ sĩ, biên đạo múa Việt Nam trong việc bảo tồn, phát huy và lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc. Chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng rằng, với sự sáng tạo và tâm huyết, nghệ thuật múa Việt Nam sẽ ngày càng tỏa sáng trên bản đồ văn hóa thế giới.